Konsultacje eksperckie i debata nt. zagrożeń informacyjnych w Tunezji
W dniach 17–21 listopada 2025 r. delegacja Fundacji INFO OPS Polska przebywała w Tunezji w ramach projektu MENA, finansowanego przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. Wizyta obejmowała cykl konsultacji eksperckich, spotkań bilateralnych oraz udział w debacie poświęconej zagrożeniom informacyjnym w regionie Afryki Północnej. Jej celem była wymiana doświadczeń dotyczących dezinformacji i operacji wpływu, prezentacja wyników analiz realizowanych w ramach projektu MENA oraz rozpoznanie lokalnych uwarunkowań społecznych, medialnych i instytucjonalnych w Tunezji.
Konsultacje w Ambasadzie RP w Tunezji
Pierwszym istotnym punktem wizyty było spotkanie z Ambasador RP w Tunezji, Justyną Porazińską, poświęcone omówieniu sytuacji lokalnej i regionalnej oraz wyzwań wynikających z narastających zagrożeń informacyjnych w Afryce Północnej. Rozmowa dotyczyła zarówno uwarunkowań wewnętrznych Tunezji, jak i szerszego kontekstu oddziaływań ponadnarodowych, w tym aktywności aktorów zewnętrznych w sferze informacyjnej.
Kulminacyjnym wydarzeniem wizyty była debata ekspercka zorganizowana 19 listopada 2025 r. w rezydencji Ambasador RP w La Marsa, zatytułowana „Wpływ dezinformacji na życie społeczne i polityczne – zagrożenia lokalne oraz te ponadnarodowe”. W debacie uczestniczyli dyplomaci, tunezyjscy dziennikarze, medioznawcy, eksperci zajmujący się analizą mediów oraz przedstawicielka Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych (EEAS) z Brukseli. Wydarzenie odbyło się przy współpracy Polski oraz Danii, sprawującej w tym okresie prezydencję w Radzie Unii Europejskiej, co podkreśliło europejski wymiar solidarności w przeciwdziałaniu dezinformacji.
W trakcie debaty przedstawiciele Fundacji INFO OPS Polska zaprezentowali raport opracowany w ramach programu Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP, poświęcony analizie odporności środowiska informacyjnego w Egipcie. Prezentacja spotkała się z dużym zainteresowaniem uczestników, zwłaszcza w kontekście zastosowanej metodologii badawczej, sposobu identyfikowania podatności społecznych oraz możliwości adaptacji wniosków do realiów tunezyjskich. Dyskusja pokazała potencjał dalszego rozszerzania badań projektu MENA na Tunezję oraz inne państwa regionu.
Konsultacje z BBC Media Action
18 listopada delegacja Fundacji odbyła spotkanie konsultacyjne w siedzibie BBC Media Action w Tunisie z Colinem Spurwayem, dyrektorem krajowym (Country Director), oraz Khadiją Maalej, kierowniczką projektów na region Afryki Północnej (Project Manager North Africa). Rozmowy koncentrowały się na roli mediów w budowaniu odporności informacyjnej, wyzwaniach stojących przed dziennikarstwem w regionie MENA oraz praktycznych doświadczeniach BBC Media Action w pracy z lokalnymi społecznościami.
Szczególne zainteresowanie wzbudził sposób przygotowania raportu egipskiego w ramach projektu MENA, w tym metody analizy narracji, identyfikowania mechanizmów manipulacyjnych oraz łączenia badań analitycznych z działaniami edukacyjnymi. Konsultacje dotyczyły również misji mediów w warunkach presji politycznej i społecznej oraz znaczenia działań długofalowych, ukierunkowanych na podnoszenie świadomości odbiorców i wzmacnianie kompetencji krytycznego myślenia.
Spotkanie z Delegaturą Unii Europejskiej i EEAS
19 listopada odbyło się spotkanie z przedstawicielami Delegatury Unii Europejskiej w Tunezji oraz Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych (EEAS), z Mohamedem Zghalem, oficerem ds. prasy i informacji Delegatury Unii Europejskiej w Tunezji (Press & Information Officer, EU Delegation to Tunisia). Rozmowy poświęcone były aktualnej sytuacji informacyjnej w kraju, operacjom wpływu typu FIMI, a także podejściu UE do komunikacji strategicznej i przeciwdziałania dezinformacji.
Przedstawiciele Fundacji zaprezentowali doświadczenia wyniesione z realizacji projektu MENA, ze szczególnym uwzględnieniem kierunku egipskiego, jako punktu odniesienia dla analizy podobnych zjawisk w Tunezji. Omówiono również potencjał współpracy międzynarodowej i dziennikarskiej w regionie, przy zachowaniu wrażliwości lokalnego kontekstu politycznego i społecznego.
Spotkania z Caritas Tunisia i Arcybiskupem Tunisu
W trakcie wizyty delegacja Fundacji INFO OPS Polska odbyła także spotkanie z siostrą Speciosą Mukagatare, dyrektorką Caritas Tunisie (Caritas Tunezja), poświęcone wyzwaniom związanym z procesami migracyjnymi, sytuacją społeczną migrantów oraz uwarunkowaniami pracy organizacji humanitarnych w Tunezji. Rozmowy pozwoliły lepiej zrozumieć lokalną perspektywę i codzienne doświadczenia zespołów pracujących bezpośrednio z osobami dotkniętymi kryzysem migracyjnym. W tym kontekście przedstawiono również doświadczenia Fundacji związane z kryzysem na polsko-białoruskiej granicy jako przykład działań analitycznych i społecznych prowadzonych w warunkach silnej presji informacyjnej.
Delegacja spotkała się również z arcybiskupem Tunisu, Nicolasem Lhernouldem. Rozmowa dotyczyła sytuacji Kościoła katolickiego w Afryce Północnej, w szczególności w Tunezji, oraz wyzwań stojących przed Kościołem powszechnym w kontekście dezinformacji, manipulacji informacyjnej i wpływów zewnętrznych. Przedstawiono ogólne założenia projektów EcclesiaDefence i VaticanWatch jako inicjatyw analityczno-edukacyjnych, koncentrujących się na odporności wspólnot i instytucji. Spotkanie miało charakter zapoznawczy i refleksyjny, bez formułowania deklaracji współpracy, z uwagi na wrażliwy kontekst lokalny.
Wnioski z wizyty
Wizyta studyjna w Tunezji potwierdziła rosnące znaczenie zagadnień związanych z dezinformacją i operacjami wpływu w regionie Afryki Północnej oraz potrzebę pogłębionej analizy lokalnych uwarunkowań społecznych i medialnych. Prezentacja raportu dotyczącego Egiptu pokazała, że podejście oparte na edukacji, pracy u podstaw i wzmacnianiu kompetencji poznawczych odbiorców spotyka się z realnym zainteresowaniem ekspertów i praktyków w regionie.
Przeprowadzone konsultacje stworzyły podstawę do dalszej refleksji nad możliwością rozszerzenia działań projektu MENA na Tunezję oraz inne państwa regionu, przy zachowaniu ostrożności instytucjonalnej i wrażliwości lokalnych kontekstów.